اما لزوم وجود پناهگاه در منطقه ما بستگي به شرايط صعود و مسيرصعود کوههاي هدف دارد . به طور مثال در کوهستانهاي صعب العبور و مسيرهاي چند روزه براي امنيت کوهنوردان نياز به وجود جانپناه به خصوص در صعود هاي زمستانه احساس مي شود . به طور کلي وجود پناهگاه تاثير منفي زيادي به لحاظ بکر ماندن محيط دارد اما اين پناهگاههاي مي توانند از مواد طبيعي و موجود در دل همان کوه استخراج و استفاده شود تا کمترين تاثير را بر کوهستان داشته باشد و عموماً استفاده از مواد مصنوعي و غير طبيعي باعث بر هم زدن تعادل و بافت کوهستان مي شود.
در رابطه با ساخت پناهگاه در کوه چهلچشمه و کوه روش بايد يک مقدار عميق تر به آن پرداخت . وجود پناهگاه در کوهستان چهلچشمه به عنوان مرتفع ترين کوه کردستان در اين چند سال همواره بر سر زبانها بوده و احساس نياز مي شد و وجود اين پناهگاه مي تواند کمک زيادي به اکوتوريسم منطقه و همچنين جذب کوهنورد و گردشگر نمايد اما وجود خيل عظيم گردشگران نيز پيامدهاي منفي فراواني به همراه دارد که براي آن بايد چاره اي انديشيد . اما نکته قابل تامل در مورد پناهگاه مورد نظر موقعيت جغرافيايي آن است که با توجه به مسافت بيش از 8 کيلومتر با قله چهل چشمه به لحاظ حفظ جان کوهنوردان و امنيت آنان تاثيري چنداني نخواهد گذاشت وهمچنين اين پناهگاه در 100 متري روستاي بست واقع است که اساساً کمک چنداني به کوهنوردان نخواهد کرد . نکته ي ديگر که بايد به آن پرداخت اين است که معمولا جانپناهها در نقطه اي احداث مي گردد که کوهنوردان براي شب ماني از آن استفاده مي نمايند و با توجه به اينکه چهل چشمه عمدتا در 2 روز صعود مي شود وجود پناهگاه در نزديکي روستا و فاصله ي بسيار زياد با قله به خصوص در زمستان هيچ کمکي نخواهد کرد . بايد دليل انتخاب اين نقطه را از مسئولين اداره کل تربيت بدني جويا شد شايد مسائل امنيتي باعث شده است که اين پناهگاه در نزديکي روستا واقع گردد . متاسفانه هزينه بسيار زيادي براي ساخت اين پناهگاه مي شود و در عوض تاثير چنداني بر رشد کوهنوردي و امنيت کوهنوردان نخواهد داشت .
اما در مورد ساخت پناهگاه کوه روش بايد عرض کنم اين پناهگاه توسط عده اي از کوهنوردان پيشکسوت شهرستان سقز و با هزينه شخصي در حال ساخت مي باشد که در نوع خود کاري ارزشمند است اما اين سوال در ذهن بسياري از دوستان سبز انديش وجود دارد که تاثير احداث اين پناهگاه با توجه به هزينه ساخت آن و کمک به کوهنوردي شهرستان تا چه حدي است ؟ اين کوه جزء کوههاي نسبتاً کم ارتفاع و نزديک سقز است و حتي صعود زمستانه ي کوه روش به لحاظ فني کار قابل توجهي نيست و ساخت اين پناهگاه چهره اين کوهستان را دگرگون خواهد نمود و شايد کمترين استفاده را داشته باشد . ضمن احترام به عزم بلندشان و همت دوستان همنورد در ساخت اين پناهگاه اما کوهنوردي شهرستان نيازمند سرمايه گذاري در زير ساختها و بعد فني کوهنوردان است و هزينه بسيار زياد ساخت اين پناهگاه مي توانست سکوي پرتابي براي کوهنوردي سقز باشد . به عقيده ي من با توجه به شرايط فني صعود به روش و همچنين مسيرهاي مورد نظر دوستان ، وجود پناهگاه در کوه روش احساس نياز نمي شد و با ساخت اين پناهگاه ضربه سنگيني به محيط زيست منطقه وارد خواهد شد .
به نظر من ساخت پناهگاه در کوه روش در اوليتهاي بعدي کوهنوردي سقز بود و اي کاش اين سرمايه گذاري در بخشهاي ديگر که نياز اين ورزش است انجام مي گرفت .


محمد کاردار
کميته فرهنگي هيئت کوهنوردي سقز